سبد خرید 0
قرص اورژانسی یا قرص جلوگیری اضطراری از بارداری یکی از داروهایی است که در شرایط خاص و اضطراری استفاده میشود. این قرصها اگرچه در پیشگیری از بارداری ناخواسته مؤثر هستند، اما مصرف آنها میتواند با عوارضی کوتاهمدت یا گاهی شدید همراه باشد؛ بهویژه اگر بهصورت نادرست یا مکرر مصرف شوند.
در این مقاله بهصورت کامل بررسی میکنیم:
- عوارض قرص اورژانسی چیست
- این عوارض چه زمانی ظاهر میشوند
- تا چند روز ادامه دارند
- چه تأثیری بر رحم و پریود دارند
- و چگونه میتوان عوارض آن را کاهش داد
قرص اورژانسی چیست؟ (مروری کوتاه)
قرص اورژانسی دارویی است که برای جلوگیری از بارداری پس از رابطه محافظتنشده یا شکست روش پیشگیری استفاده میشود.
این قرصها معمولاً حاوی دوز بالایی از هورمونها هستند (مانند لوونورژسترل یا اولیپریستال).
نکته مهم: قرص اورژانسی روش دائمی پیشگیری از بارداری نیست و فقط باید در شرایط اضطراری استفاده شود.
نحوه عملکرد و اثرگذاری قرص اورژانسی در بدن
قرص اورژانسی با یکی یا چند مکانیسم زیر عمل میکند:
- به تعویق انداختن یا جلوگیری از تخمکگذاری
- اختلال در لقاح
- تغییر موقتی در لایه داخلی رحم
به دلیل این تغییرات هورمونی ناگهانی، بدن ممکن است واکنشهایی نشان دهد که همان عوارض قرص اورژانسی هستند.
عوارض قرص اورژانسی
شایعترین عوارض شامل موارد زیر است:
- تهوع و استفراغ
- سرگیجه
- سردرد
- خستگی و بیحالی
- درد شکم یا زیر دل
- حساس شدن سینهها
- لکهبینی یا خونریزی غیرعادی
- تغییرات خلقی (اضطراب یا بیقراری)
این عوارض معمولاً خفیف و موقتی هستند، اما در برخی افراد ممکن است شدیدتر ظاهر شوند.
عوارض قرص اورژانسی بر رحم
قرص اورژانسی میتواند باعث تغییرات موقتی در رحم شود، از جمله:
- نازک یا ضخیم شدن موقتی دیواره رحم
- لکهبینی
- تأخیر یا جلو افتادن پریود
این تغییرات معمولاً دائمی نیستند و پس از یک یا دو سیکل قاعدگی به حالت طبیعی برمیگردند.
عوارض قرص اورژانسی تا چند روز ادامه دارد؟
در بیشتر افراد:
- عوارض خفیف: ۱ تا ۳ روز
- تغییرات پریود: تا یک سیکل قاعدگی
- لکهبینی: چند روز تا حداکثر یک هفته
اگر علائم شدید بیش از ۷ تا ۱۰ روز ادامه پیدا کند، باید حتماً به پزشک مراجعه شود.
عوارض قرص اورژانسی بر پریود
یکی از شایعترین نگرانیها، تأثیر قرص اورژانسی بر قاعدگی است.
امکان دارد:
- پریود زودتر از موعد شروع شود
- پریود با تأخیر چند روزه اتفاق بیفتد
- حجم خونریزی کمتر یا بیشتر از معمول باشد
این تغییرات معمولاً موقتی هستند.
اما اگر پریود بیش از ۷ روز تأخیر داشت، انجام تست بارداری توصیه میشود.
چه زمانی دچار عوارض قرص اورژانسی میشویم؟
زمان بروز عوارض به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- دوز دارو
- نوع قرص اورژانسی
- حساسیت بدن
- مصرف همزمان داروهای دیگر
معمولاً عوارض:
- از چند ساعت بعد از مصرف شروع میشوند
- یا تا ۲۴ ساعت بعد ظاهر میشوند
بدترین عوارض قرص اورژانسی با تداخل دارویی
مصرف همزمان قرص اورژانسی با برخی داروها میتواند خطرناک باشد یا اثر دارو را کاهش دهد.
داروهای دارای تداخل مهم:
- داروهای ضد صرع
- برخی آنتیبیوتیکها
- داروهای ضد افسردگی خاص
- داروهای گیاهی مثل گل راعی
عوارض احتمالی در صورت تداخل:
- کاهش اثر قرص
- خونریزی شدید
- اختلال شدید در پریود
- تهوع و سردرد شدید
آیا مصرف مداوم قرص اورژانسی باعث عوارض جانبی جدی میشود؟
بله. مصرف مکرر قرص اورژانسی میتواند باعث مشکلات جدی شود، از جمله:
- بههمریختگی شدید سیکل قاعدگی
- افزایش ریسک کیست تخمدان
- اختلالات هورمونی
- کاهش اثر دارو در دفعات بعد
- افزایش احتمال خونریزیهای غیرطبیعی
توصیه مهم:
اگر بیش از ۲ بار در یک ماه نیاز به مصرف قرص اورژانسی دارید، حتماً باید روش پیشگیری دائمیتری انتخاب شود.
چگونه عوارض قرص اورژانسی را از بین ببریم؟
برای کاهش عوارض میتوان اقدامات زیر را انجام داد:
- مصرف قرص بعد از غذا (برای کاهش تهوع)
- نوشیدن آب کافی
- استراحت کافی
- پرهیز از مصرف همزمان داروهای تداخلدار
- استفاده از مسکن ساده در صورت سردرد (با نظر داروساز)
در صورت استفراغ تا ۲ ساعت بعد از مصرف، ممکن است نیاز به مصرف مجدد قرص باشد (حتماً با داروساز مشورت شود).
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر:
- خونریزی شدید و طولانی
- درد شدید شکم
- تأخیر زیاد در پریود
- سرگیجه شدید یا غش
- تهوع و استفراغ مداوم
مراجعه به پزشک ضروری است.
سوالات پرتکرار درباره عوارض قرص اورژانسی
آیا قرص اورژانسی باعث نازایی میشود؟
خیر، مصرف صحیح و محدود آن باعث نازایی نمیشود.
آیا قرص اورژانسی خطرناک است؟
در مصرف موردی و صحیح، خیر. اما مصرف مکرر میتواند مشکلساز شود.
آیا بعد از مصرف قرص اورژانسی نیاز به آزمایش هست؟
فقط در صورت تأخیر طولانی پریود یا علائم غیرطبیعی.
جمعبندی
عوارض قرص اورژانسی معمولاً خفیف، موقتی و قابلکنترل هستند؛ اما مصرف نادرست یا مکرر آن میتواند باعث مشکلات هورمونی و قاعدگی شود.
این قرص فقط برای شرایط اضطراری طراحی شده و جایگزین روشهای دائمی پیشگیری نیست.
